Strona zrobiona w kreatorze stron internetowych WebWave

,          ,

         

Żeby lepiej zrozumieć fizjologię, czyli prawidłowe funkcjonowanie kobiecego organizmu należałoby zacząć od poznania jego anatomii. Po co nam, kobietom są jajniki i gdzie tak naprawdę dochodzi do zapłodnienia komórki jajowej? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie poniżej, w dalszej części artykułu.

 

Czego nie wiesz o jajnikach?

Na początek ciekawostka o jajnikach. Czy wiedziałaś, że proces dojrzewania komórek jajowych zaczyna się już w życiu płodowym? Dzieje się to pomiędzy 15 a 17 tygodniem ciąży i skutkuje pozostawieniem w gotowości do owulacji aż 400 tysięcy komórek jajowych!

Gdy kobieta zaczyna miesiączkować, mniej więcej co 28 dni (u każdej kobiety długość cyklu menstruacyjnego jest różna) rozpoczyna się cykl dojrzewania pęcherzyka jajnikowego, w którym „ukryte” są komórki jajowe. W pierwszej fazie cyklu menstruacyjnego, nazywanej fazą folikularną pęcherzyk wzrasta i zbiera płyn pęcherzykowy. W szczytowym momencie pęcherzyk, który jest napełniony płynem, w którym pływa komórka jajowa osiąga wielkość 1,5 do 2 cm. Taki dojrzały pęcherzyk nazywamy pęcherzykiem Graafa.

 

Owulacja

Pod wpływem hormonów, o których opowiem później, w połowie cyklu pęcherzyk Graafa pęka i uwalnia komórkę jajową, czyli dochodzi do owulacji. Opróżniony pęcherzyk Graafa zamienia się w ciałko żółte w drugiej fazie cyklu miesiączkowego (jest to faza lutealna).

Ciałko żółte wbrew pozorom nie jest bezużyteczną pozostałością po pęcherzyku jajnikowym, tylko odgrywa bardzo ważną rolę w produkcji hormonów. Przed ciałkiem żółtym kształtują się dwie drogi, w zależności od tego, czy kobieta zajdzie w ciążę, czy też nie. Jeśli w wyniku współżycia dojdzie do zapłodnienia, wtedy ciałko żółte powiększa się jeszcze bardziej i przekształca się w ciałko ciążowe, którego zadaniem jest produkcja progesteronu, a  tym samym przygotowanie macicy na zagnieżdżenie zarodka.

 

Ciałko ciążowe będzie produkować progesteron do momentu, kiedy w ciężarnej macicy nie wykształci się łożysko.

 

To ono później będzie zaopatrywać organizm kobiety w ten istotny dla utrzymania ciąży hormon.

Jeżeli zapłodnienie nie nastąpi, wtedy ciałko żółte, które niegdyś było pęcherzykiem jajnikowym zanika. Skutkuje to znacznym obniżeniem poziomu progesteronu, który był dotychczas produkowany właśnie przez ciałko żółte. W wyniku obniżenia się poziomu progesteronu pojawia się miesiączka, a cały cykl w jajniku rozpoczyna się od nowa.

 

cykl miesiączkowy

 

Jajowody - kilka ciekawostek

Czy wiedziałaś, że do zapłodnienia komórki jajowej dochodzi w jajowodzie, a niew macicy? Taka jest właśnie jego główna funkcja – transportowanie komórki jajowej po owulacji, a następnie przeniesienie zarodka do jamy macicy. Jajowód jest organem łączącym jajnik z macicą. Transport komórki jajowej lub zarodka odbywa się dzięki specjalnym kosmkom (czyli wypustkom) występującym na błonie śluzowej jajowodu oraz płynie, który go wypełnia.

 

Za co możesz być wdzięczna macicy?

Porozmawiajmy teraz o macicy. Każda z kobiet doskonale wie jak wygląda macica. Od dołu pnąc się wzwyż wyróżniamy szyjkę macicy, cieśń i trzon zakończony dnem macicy. Dno jest to górna ściana macicy, powyżej miejsca, w którym uchodzą jajowody. Ale nie o budowę się rozchodzi, tylko o to jak ona działa.

 

macica

źródło obrazka: http://africanhealthsciences.org/2017/10/19/rupture-of-the-uterus-diagnosed-by-ultrasound/

 

Najistotniejsze dla nas kobiet jest endometrium, czyli błona, która wyścieła macicę od wewnątrz. To endometrium reaguje na zmiany hormonalne w różnych fazach cyklu miesiączkowego. W fazie folikularnej, czyli pierwszej fazie cyklu miesiączkowego następuje intensywny rozrost komórek, które budują błonę śluzową macicy. Staje się ona gruba i bardziej unaczyniona. Dzieje się to na skutek działania estrogenów, które w tej fazie cyklu wiodą prym i ich stężenie w organizmie rośnie.

Następnie dochodzi do owulacji i faza folikularna przechodzi w fazę lutealną, czyli drugą część cyklu menstruacyjnego. Jak już przeczytałaś wcześniej, pęcherzyk jajnikowy zmienia się w ciałko żółte. To zjawisko skutkuje tym, że komórki endometrium, które wcześniej się rozrastały, przestają się namnażać, a zaczynają dojrzewać pod wpływem produkcji progesteronu przez ciałko żółte.

Te wszystkie zmiany zachodzą po to, by jak najlepiej przygotować macicę na przyjęcie zarodka. Jeżeli dojdzie do zapłodnienia, wtedy błona śluzowa macicy przebudowuje się tak, by stworzyć najkorzystniejsze warunki dla rozwoju płodu. Jeśli jednak kobieta nie zajdzie w ciążę, to poprzez ustanie produkcji progesteronu przez ciałko żółte, a tym samym gwałtowny spadek jego stężenia następuje złuszczenie rozbudowanego endometrium.

 

Skąd bierze się krew podczas miesiączki?

Jak wcześniej wspomniałam w pierwszej fazie cyklu nie tylko komórki endometrium się rozrastają, ale także naczynia krwionośne, które sprawiają że macica jest lepiej unaczyniona i ukrwiona. Tuż przed wystąpieniem miesiączki naczynia włosowate (to takie mikro-naczynka, które doprowadzają krew do narządów) w macicy pękają i stąd w śluzie miesiączkowym pojawia się krew. Dzięki temu, macica może się lepiej oczyścić oraz złuszczyć całą narośniętą błonę śluzową.

 

Śluz - skąd się bierze i co nam może powiedzieć?

Jak już jesteśmy przy tym kawałku naszego ciała, to jeszcze klika słów na temat szyjki macicy. W trakcie cyklu miesiączkowego jest ona odpowiedzialna za wydzielanie śluzu, który zmienia się w zależności od fazy. Na początku fazy folikularnej i na końcu lutealnej jest on gęsty, zbity i białawy. Natomiast w środku cyklu, w okolicach owulacji śluz staje się bardziej płynny, wodnisty, przezroczysty. Daje uczucie nawilżenia w pochwie i tworzy odpowiednie środowisko dla plemników, które będą podążały do komórki jajowej. Poprzez skrupulatną obserwację śluzu, możesz określić, kiedy występują u ciebie dni płodne.

 

W środku cyklu, w okolicach owulacji śluz staje się bardziej płynny, wodnisty, przezroczysty

 

 

O pochwie słów kilka

Pochwa na pierwszy rzut oka nie reaguje na zmiany hormonalne w kobiecym ciele. Zmiany w komórkach pochwy można ocenić jedynie pod mikroskopem, więc tym nie będziemy się teraz zajmować.

Jednak, jeżeli mówimy o anatomii, to nie mogę nie wspomnieć o tym istotnym organie. Pochwa jest określana w literaturze naukowej jako kanał o długości od 8 do 10 centymetrów. Rozpoczyna się przedsionkiem pochwy, który jest najbardziej unerwiony i najwięcej doznań seksualnych podczas stosunku pochwowego pochodzi właśnie z tego miejsca. Jeżeli kobieta jest dziewicą, w okolicy przedsionka pochwy znajduje się hymen (tzw. błona dziewicza). Jest to fałd powstały z błony śluzowej, który przysłania ujście pochwy. Z drugiej strony pochwa kończy się granicząc z szyjką macicy. Jest to swego rodzaju przejście,  miejsce odgraniczające pochwę, od wnętrza macicy.

 

Na zakończenie

Oczywiście kobiece narządy płciowe nie kończą się na pochwie. Jak wszystkim doskonale wiadomo my, kobiety posiadamy także wargi sromowe większe i mniejsze, łechtaczkę, różnego rodzaju gruczoły i tym podobne. Nad powyższymi organami nie będę się dziś rozpisywała, ponieważ moim celem nie jest przeprowadzenie lekcji biologii, a pomoc w zrozumieniu jak działa kobiecy organizm.

Biorąc pod uwagę to, jak skomplikowaną całość tworzą poszczególne elementy naszego ciała, nie możemy zapominać o roli hormonów w jego funkcjonowaniu. O ich wpływie na cykl menstruacyjny opowiem w kolejnym artykule. Tymczasem dziękuję Ci, za poświęcony czas i mam nadzieję, że przekazana przeze mnie wiedza pomoże Ci lepiej zrozumieć swoje ciało.

 

Literatura:

  • Kędzia H. „Rozwój, budowa i fizjologia żeńskich narządów płciowych.”; Bręborowicz G. H. „Położnictwo i Ginekologia: cz. 2 Ginekologia”; Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2010

 

Autorka tekstu: Dominika Mantyk

 

 

Cykl miesiączkowy - poznaj go lepiej, 
cz. 1 - anatomia kobiecego układu płciowego

12 stycznia 2021

Cześć! Nazywam się Dominika Mantyk i jestem położną, doradcą chustonoszenia i edukatorem laktacyjnym. Przede wszystkim jednak, jestem powierniczką kobiecych problemów, z którą bez skrępowania możesz porozmawiać o „babskich sprawach”. Podczas konsultacji indywidualnej postaram się rozwiać Twoje wątpliwości i odpowiedzieć na każde nurtujące cię pytanie dotyczące płodności, starań o ciążę, ciąży, porodu i laktacji. Będę przy tym posługiwać się rzetelną wiedzą opartą na najnowszych badaniach naukowych.